Leviticus 25

¹Bwana akasema na Mose katika mlangoni mwa Sinai,

²"Sema kwa Waisraeli na uwaambie: 'Wakati mtakapoingia katika ardhi nitakayokupatia ninyi, ardhi yenyewe lazima ihifadhi Sabato kwa Bwana.

³Kwa miaka sita kapanda zao zako, na kwa miaka sita upunguze mizabibu yako na ukusanye matunda yake.

⁴Lakini katika mwaka wa saba ardhi itakuwa na mwaka wa kupumzika kwa Sabato, Sabato kwa Bwana. Usikapande zao zako wala usiupunguze mizabibu yako.

⁵Usikasifu kile kinachokua mwenyewe wala ukusanye zabibu za mizabibu yako isiyohudhuniwi. Ardhi itakuwa na mwaka wa kupumzika.

⁶Kinachozaliana na ardhi katika mwaka wa Sabato kitakuwa chakula kwako—kwa ajili yako, kwa ajili ya watumishi wako wa kiume na wa kike, na kwa ajili ya mtu aliyekodishwa na mgeni aliyekaa katikati yako,

⁷pamoja na kwa ajili ya mifugo yako na wanyama wa porini katika ardhi yako. Kila kinachozaliana na ardhi kinaweza kuliwa.

⁸"'Hesabu miaka saba ya Sabato—miaka saba mara saba—ili miaka saba ya Sabato ijumlishe miaka arobaini na tisa.

⁹Kisha mwambie mogelegele kusikika kila mahali siku ya kumi ya mwezi wa saba; siku ya Ukombozi wa Dhambi mogelegele kusikika kote katika ardhi yako.

¹⁰Timiza mwaka wa hamsini na tangia uhuru kote katika ardhi kwa wote wakaao humo. Itakuwa Yubili kwa ajili yako; kila mmoja wenu arudi kwenye mali ya familia yake na kwenye ukoo wake.

¹¹Mwaka wa hamsini utakuwa Yubili kwa ajili yako; usikapande wala usikasifu kile kinachokua mwenyewe wala ukusanye zabibu za mizabibu isiyohudhuniwi.

¹²Kwa sababu ni Yubili na itakuwa takatifu kwa ajili yako; kula tu kile kinachochukuliwa moja kwa moja kutoka katika zao.

¹³"'Katika Mwaka huu wa Yubili kila mmoja atarudi kwenye mali yake mwenyewe.

¹⁴"'Ikiwa utauza ardhi kwa yeyote miongoni mwa wanaume wako au ukinunua ardhi kutoka kwa wao, usiwachinue mtu.

¹⁵Lazima uinunue kutoka kwa wanaume wako kulingana na idadi ya miaka tangu Yubili. Nao waziuze kwa kulingana na idadi ya miaka iliyobaki kwa ajili ya kusanya mavuno.

¹⁶Wakati miaka ni mingi, itabidi uongeze bei, na wakati miaka ni michache, itabidi upunguze bei, kwa sababu kinachouzwa kwa kweli ni idadi ya mavuno.

¹⁷Usiwachinue mtu, lakini jali Mungu wako. Mimi ni Bwana Mungu wako.

¹⁸"'Fuata amri zangu na kuwa makini katika kutii sheria zangu, nao mtaishi salama katika ardhi.

¹⁹Kisha ardhi itazaliana na matunda yake, nanyi mtakula kwa kubarika na kuishi humo kwa amani.

²⁰Lakini iwapo mtakataa, 'Tutakula nini katika mwaka wa saba ikiwa hatutakupanda wala kukusanya mavuno yetu?'

²¹Nitatuma baraka yangu katika mwaka wa sita ili ardhi itazaliana ya kutosha kwa miaka mitatu.

²²Wakati mtakapokupanda katika mwaka wa nane, mtakula kutoka kwa mavuno ya zamani na mtaendelea kuliwa hilo hadi hapo mahsuli ya mwaka wa tisa yatakapokuja.

²³"'Ardhi haipaswi kuuzwa kila mahali, kwa sababu ardhi ni yangu na ninyi mnakaa katika ardhi yangu kama wageni na watalii.

²⁴Katika ardhi yote mnayomiliki kama mali yako, lazima mtoe njia ya kukomboa ardhi.

²⁵"'Ikiwa mtu mmoja miongoni mw wanaume wako Waisraeli atakuwa maskini na kuuza baadhi ya mali yake, ndugu yake wa karibu zaidi lazima kuja na kukomboa kile alicho kuuza.

²⁶Lakini iwapo hakuna aliyekomboa kwa ajili yake lakini baadaye akakuwa na weza na akakusanya mali ya kutosha kujikomboa,

²⁷anapaswa kuhesabu miaka tangu alipoiuza na kurudisha tofauti ya bei kwa aliyemuuzia; akaweza kisha kurudi kwenye mali yake mwenyewe.

²⁸Lakini iwapo hakakusanya mali ya kuweza kulipa, kile aliendekezwa kutouzwa kitabaki katika kumiliki kwa mnunuzi hadi mwaka wa Yubili. Itakarudishwa katika Yubili, naye anaweza kurudi kwenye mali yake.

²⁹"'Ikiwa mtu anauza nyumba katika jiji lenye uzi, ana haki ya kujikomboa kwa miaka yenye mwaka mmoja baada ya kuuzwa kwake. Wakati huo muuzaji anaweza kuikomboa.

³⁰Iwapo haijakombuliwa kabla ya kufikia mwaka mmoja, nyumba katika jiji lenye uzi itakuwa mali ya kudumu kwa mnunuzi na kwa mabaini yake. Hairudishwi katika Yubili.

³¹Lakini nyumba katika vijiji vilivyo bila uzi karibu nayo lazima zichukuliwe kama za kuwa na nchi iliyo wazi. Zinaweza kukombuliwa, na zinakarudishwa katika Yubili.

³²"'Walevii kila wakati wana haki ya kujikomboa nyumba zao katika miji ya Walevii, ambayo wanamiliki.

³³Kwa hiyo mali ya Walevii inaweza kukombuliwa—yaani, nyumba iliyouzwa katika jiji lolote wanamolilimiliki—na inakarudishwa katika Yubili, kwa sababu nyumba katika miji ya Walevii ni mali yao miongoni mwa Waisraeli.

³⁴Lakini ardhi ya malisho inayomilikiwa miji yao haipaswi kuuzwa; ni mali yao ya kudumu.

³⁵"'Ikiwa yeyote miongoni mw wanaume wako Waisraeli atakuwa maskini na asiweze kujipatia kati yako, mmsaidie kama wageni na watalii, ili aweze kuendelea kuishi katikati yako.

³⁶Usikubali riba wala faida yoyote kutoka kwa mtu, lakini jali Mungu wako, ili aweze kuendelea kuishi katikati yako.

³⁷Haipaswi kukupatia fedha kwa riba wala kumpatia chakula kwa faida.

³⁸Mimi ni Bwana Mungu wako, ambaye nilikukamatia katika Misri ili nikupatiae ardhi ya Kanaani na kuwa Mungu wako.

³⁹"'Ikiwa yeyote miongoni mw wanaume wako Waisraeli atakuwa maskini na kujiuza kwa ajili yako, usimfanye kumfanya kazi kama mtumwa.

⁴⁰Anapaswa kuchukuliwa kama mtu aliyekodishwa au mgeni miongoni mwako; anapaswa akutegezelie kazi hadi mwaka wa Yubili.

⁴¹Kisha yeye na watoto wake wakakamatia, nao watarudi kwenye jamii zao na kwenye mali ya babu zao.

⁴²Kwa sababu Waisraeli ni watumwa wangu, ambao nilikuwakamatia katika Misri, hawaipaswi kuuzwa kama watumwa.

⁴³Usiwatawale kwa dhuluma, lakini jali Mungu wako.

⁴⁴"'Watumwa wako wa kiume na wa kike wanaweza kuja kutoka kwa mataifa yanayokuzunguka; kutoka kwa hao ninyi mnaweza kununua watumwa.

⁴⁵Mnaweza pia kununa baadhi ya wageni wanaoishi miongoni mwako na wanachama wa jamii zao walizaliwa katika nchi yako, nao watakuwa mali yako.

⁴⁶Mnaweza kuwaachia watoto wenu kama mali iliyokamatia na kuwafanya watumwa wa maisha yenye mwaka, lakini haipaswi kutawala kwa dhuluma kwa wanaume wako Waisraeli.

⁴⁷"'Ikiwa mgeni aliyekaa miongoni mwako atakuwa tajiri na yeyote miongoni mw wanaume wako Waisraeli atakuwa maskini na kujiuza kwa mgeni au kwa mtu kutoka kwa jamii ya mgeni,

⁴⁸ana haki ya kujikomboa baada ya kujiuza. Mmoja wa jamii zake anaweza kumukomboa:

⁴⁹Uncle au kuzaliwa au jamii yoyote ya damu katika jamii yake anaweza kumukomboa. Au iwapo atakuwa na weza, anaweza kujikomboa mwenyewe.

⁵⁰Yeye na mnunuzi wake lazima waende kote kwa wakati kuanzia mwaka alipojiu hadi mwaka wa Yubili. Bei ya kumfungua ni kusimama kwa kiwango kilicholipwa kwa mtu aliyekodishwa kwa idadi hiyo ya miaka.

⁵¹Iwapo miaka mingi itabaki, lazima alipe kwa ajili ya kujikomboa sehemu kubwa ya bei aliyolipwa kwa ajili yake.

⁵²Iwapo miaka michache tu itabaki hadi mwaka wa Yubili, anapaswa kuhesabu hiyo na kulipa kwa ajili ya kujikomboa kulingana na hiyo.

⁵³Anapaswa kuchukuliwa kama mtu aliyekodishwa mwaka baada ya mwaka; lazima uona kuwa wale wanamomkodishia hawamutatawali kwa dhuluma.

⁵⁴"'Hata kama mtu hajokuombuliwa kwa njia yoyote ya hapa, yeye na watoto wake wakakamatia katika mwaka wa Yubili,

⁵⁵kwa sababu Waisraeli wanamiliki mimi kama watumwa. Ni watumwa wangu, ambao niliwakamata katika Misri. Mimi ni Bwana Mungu wako.